Poradnik nie jest poradą prawną. Cytujemy przepisy według ISAP, stan na listopad 2026.
Jakie terminy płatności dopuszcza prawo
W handlu z sieciami obowiązują dwie ustawy. Która ma znaczenie, zależy od tego, co sprzedajesz.
Wszystkie towary: ustawa o nadmiernych opóźnieniach
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1790) dotyczy też chemii gospodarczej i kosmetyków.
- Art. 7 ust. 2: termin zapłaty w umowie nie może przekraczać 60 dni od doręczenia faktury. Strony mogą umówić się inaczej, ale tylko jeśli nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela, czyli wobec Ciebie.
- Art. 7 ust. 2a: gdy płaci duży przedsiębiorca, a Ty jesteś mikro, małym albo średnim przedsiębiorcą, termin nie może przekroczyć 60 dni od doręczenia faktury. Tu nie ma wyjątku „chyba że strony uzgodnią inaczej”.
- Art. 7 ust. 3a: jeśli termin przekracza 120 dni od doręczenia faktury i ustalono go wbrew ust. 2, możesz odstąpić od umowy albo ją wypowiedzieć.
- Art. 10: po terminie należy Ci się, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności: 40 euro przy kwocie do 5 000 zł, 70 euro przy kwocie powyżej 5 000 zł i poniżej 50 000 zł oraz 100 euro od 50 000 zł. Do tego odsetki za opóźnienie.
Żywność: ustawa o przewadze kontraktowej
Przy produktach rolnych i spożywczych dochodzi ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej (Dz.U. 2023 poz. 1773). Jej art. 8 ust. 1 pkt 1 uznaje za nieuczciwą zapłatę po terminie:
| Produkty | Regularne dostawy | Dostawy nieregularne |
|---|---|---|
| Łatwo psujące się | 30 dni od końca uzgodnionego okresu dostaw | 30 dni od dnia dostawy |
| Pozostałe | 60 dni od końca uzgodnionego okresu dostaw | 60 dni od dnia dostawy |
Jeśli kwotę do zapłaty ustala się później, termin liczy się od tego dnia, gdy jest późniejszy. Przy regularnych dostawach okres dostaw do rozliczenia nie może przekraczać miesiąca (art. 8 ust. 3). Łatwo psujące się produkty to według art. 3 takie, które mogą przestać nadawać się do sprzedaży w ciągu 30 dni.
Ustawa ma też progi obrotów (art. 7), od których zakłada przewagę kontraktową nabywcy. Za naruszenia prezes UOKiK może nałożyć karę do 3% obrotu.
Ile kosztuje termin płatności
Koszt terminu liczy się jak odsetki od pieniędzy, których jeszcze nie dostałeś:
koszt terminu = obrót na fakturach × oprocentowanie kredytu obrotowego × dni / 365
Jeśli nie masz kredytu, wpisz stopę, którą mógłbyś zarobić na lokacie albo koszt kapitału, którego używa Twoja firma. Ważne, żeby ta sama stopa była we wszystkich porównaniach.
Przy kredycie 9% rocznie 60 dni kosztuje 9% × 60 / 365 = 1,48% obrotu. To prawie tyle, co 1,5 punktu retro. W kalkulatorze netto-netto ten koszt jest osobną pozycją kaskady.
Przykład: sieć A chce wydłużyć termin z 30 do 60 dni
Producent makaronu sprzedaje do sieci A za 3 000 000 zł rocznie w cenach cennikowych. Makaron nie jest produktem łatwo psującym się, więc ustawa o przewadze kontraktowej dopuszcza do 60 dni. Sieć proponuje: wszystkie warunki bez zmian, tylko termin płatności rośnie z 30 do 60 dni.
Przykład
Dane wejściowe
- obrót w cenach cennikowych: 3 000 000 zł, rabat na fakturze 5%, więc obrót na fakturach to 2 850 000 zł;
- koszt wytworzenia 60% ceny cennikowej;
- retro 5%, marketing 2%, logistyka 3%, opłaty stałe 30 000 zł - bez zmian;
- kredyt obrotowy: 9% rocznie;
- termin płatności: 30 dni dziś, 60 dni w propozycji.
Dodatkowe 30 dni to 2 850 000 zł × 9% × 30 / 365 = 21 082 zł rocznie.
| Termin 30 dni | Termin 60 dni | |
|---|---|---|
| Potrącenia od obrotu (z kosztem terminu) | 10,7% | 11,5% |
| Zysk w roku | 713 918 zł | 692 836 zł |
| Różnica | −21 082 zł |
Dla Twojego wyniku to tyle samo co obniżka ceny o 0,7%. Każde 10 dni terminu kosztuje tu 7 027 zł rocznie. Żeby nadrobić dłuższy termin samą sprzedażą, musiałbyś sprzedać o 2,9% więcej.
Darmowy kalkulator
Policz, ile kosztuje Cię termin płatności
Wpisz obrót, oprocentowanie kredytu i oba terminy. Kalkulator pokaże różnicę w zysku, jej równowartość jako zmianę ceny i to, ile kosztuje każde 10 dni.
Otwórz: Kalkulator porównania warunkówCo z tym zrobić w negocjacjach
- Wyceń dni tak jak punkty retro. Kupiec, który prosi o „tylko 15 dni więcej”, prosi tu o około 10 500 zł rocznie. Możesz poprosić o rekompensatę w innej pozycji: niższe retro, niższą opłatę stałą, wyższy cennik.
- Sprawdź, od kiedy liczy się termin. Ustawa z 2013 r. liczy go od doręczenia faktury. Ustawa o przewadze kontraktowej od dostawy albo od końca okresu dostaw. Zapis „60 dni od przyjęcia faktury do systemu” może w praktyce oznaczać znacznie więcej.
- Pilnuj wpływów, nie tylko umowy. Termin w umowie to jedno, a dzień, w którym pieniądze są na koncie, to drugie. Policz rzeczywisty średni czas zapłaty z ostatnich miesięcy i wpisz go do kalkulatora.
- Pamiętaj o rekompensacie i odsetkach. Należą się z mocy ustawy. To, czy je egzekwujesz, jest decyzją handlową, ale warto znać ich wysokość.
Najczęstsze pytania
Jaki jest maksymalny termin płatności w handlu z siecią?
Według ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych 60 dni od doręczenia faktury. Dłuższy termin jest możliwy tylko, gdy nie jest rażąco nieuczciwy wobec dostawcy. Gdy płaci duży przedsiębiorca, a dostawca jest mikro, małym lub średnim przedsiębiorcą, 60 dni to granica bez wyjątków. Przy żywności łatwo psującej się ustawa o przewadze kontraktowej mówi o 30 dniach.
Ile kosztuje 60 dni terminu płatności?
Tyle, ile odsetki od obrotu za 60 dni. Przy oprocentowaniu kredytu 9% rocznie to 9% × 60 / 365 = 1,48% obrotu na fakturach. Przy obrocie 2 850 000 zł to około 42 000 zł rocznie.
Od kiedy liczy się termin płatności dla produktów spożywczych?
Według ustawy o przewadze kontraktowej przy regularnych dostawach od końca uzgodnionego okresu dostaw, który nie może być dłuższy niż miesiąc. Przy dostawach nieregularnych od dnia dostawy. Jeśli kwotę ustala się później, od dnia jej ustalenia.
Czy należy mi się rekompensata za spóźnioną płatność?
Tak. Art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom daje wierzycielowi, bez wezwania, rekompensatę 40, 70 albo 100 euro, zależnie od kwoty należności, oraz odsetki za opóźnienie.
Liczby w przykładach są ilustracyjne i nie opisują warunków żadnej konkretnej sieci. Każdy wynik policzyliśmy w kalkulatorach Kaskady Cen. Poradnik nie jest poradą prawną ani podatkową.